رسم فارسی

شماره 2 : تروآپ


JA:"سريعه و راحت ميشه انجامش داد ، اگه به شيوه ي درستش انجام بشه خيليم خوب بنظر مياد؛ بعضي از مردم اينطور فکر نميکنن... خب گور باباشون!"

احمدرضا بیدگلی - تروآپ (throw up): یک نوع از انواع گرافیتی است که در آن حروف (غالبا لقب رایتر یا نام گروه آن) معمولا ولی نه همیشه، "حبابی شکل" طراحی می شود. تروآپ بین گرافیتی رایترها بسیار مرسوم و محبوب است و در اکثر مواقع از دو رنگ یا نهایتا سه رنگ برای خلق آنها استفاده می شود. به این صورت که از یک رنگ برای پر کردن فضای داخلی حروف استفاده می شود و از یک رنگ کاملا متمایز برای خطوط بیرونی. گاهی هم تروآپ ها دارای هایلایت های بازتاب دهنده نور هستند که با رنگ سومی روی حروف کشیده می شود. هر گرافیتی رایتر تروآپ خاص خودش را دارد که آن را به دفعات زیاد ولی با فرم تقریبا یکسان و در رنگ های مختلف هر کجا که بتواند روی در و دیوار بجای می گذارد.

Cope2 “:تروآپ چيزيه که به سرعت انجامش ميدي ، در عرض چند دقيقه ، توشو سريع رنگ مي‌کني يه خط سريع دورش مي‌کشي ، مي‌توني صدها بار اونو انجام بدي”

Skuf :" من عاشق تروآپم ،عاشق همه نوعش ، توپرهاي يکنواخت يا هاشور خورده ، بدون سايه هاش، چاقهاش و لاغراش . مي‌توني به روشاي مختلف بروز بدي. هرکدوم شناسه ي مخصوص خودشو داره "

Chino : " خيلي از مردم فک ميکنن مدل لش نوشتن اسمشونه ، حباب هاي ساده اي که اسمشونو مينويسن ، ولي تروآپ زدن خودش يه هنره"

ترو آپ ها ساده و به دور از پیچیدگی های معمول که در "تگ" یا "اثر" وجود دارد هستند. در خلق تروآپ ها سادگی و در عین حال جذاب و بودن فاکتور مهمی است که باید به آن توجه شود، زیرا رایترها از تروآپ بیشتر در مکان های پرخطر و پر رفت و آمد استفاده می کنند؛ بنابراین همه چیز در ترو آپ تحت تاثیر "سریع کشیده شدن" شکل می گیرد و برای همین است که از تعدادی رنگ محدود برای خلق آن استفاده می کنند!

در تاریخچه گرافیتی و در رقابت سنتی گرافیتی رایترها با هم، رایترها بعد از کشف استایل و استایل شخصی در تگ، بدنبال راه های جدیدی برای متمایز کردن کار خود از بقیه نویسنده های گرافیتی بودند؛ همین رقابت و تلاش برای تمایز، پایه و اساس همه‌ی سبک های گرافیتی نویسی شد.

" نویسندگان شروع به تزیین حروف کردند آنها دیگر فقط یک "نویسنده" نبودند بلکه "طراح" بودند. در ابتدا آنها حروف را به صورت یک طرح خال خالی ساده میکشیدند، بعدا حروف را سایه زدند، ستاره ها، استفاده از نوعی سبک شطرنجی و ... که همه ی این طراحی ها تنها به تخیل هنرمند محدود می شد کم کم به گرافیتی وارد شد! هنرمندان گرافیتی در نهایت شروع به ارائه ی این "اثر"یا piece ها روی بدنه ی واگن های مترو کردند و اولین بار این کار را SUPER KOOL 223  انجام داد. این اثرها "از بالا به پایین" یا top-to bottoms  نامیده میشد.

فضای رقابتی شدیدی با سبک های نوشتن مختلف ایجاد شده بود که شامل تگ های با استایل "اثر" بودند. کمی بعد "سبک برادوی" یا Broadway style توسط TOPCAT 126 از فیلادفیا وارد گرافیتی شد، حروف این سبک باعث ایجاد سبک های دیگر و حتی تکامل یافتن حروف سبک های blockletters, leaningletters, یا blockbusters شد. PHASE 2  یکی دیگر از گرافیتی کاران آن زمان سبک Soft lettersرو تغییر و توسعه داد و سبک حبابی شکلی را ایجاد کرد که به آن  Bubble letters می گفتند! Bubble letters و Broadway style پایه و اساس بسیاری از سبک های دیگر شدند." (از مترو تا همه جا/احمدرضا بیدگلی/2015)

بنابراین میتوان PHASE 2 را باید بنبانگذار سبک ترو آپ در گرافیتی دانست!

خیلی زود تروآپ سرتاسر مترو نیویورک (در دهه ی ۷۰ میلادی) را گرفت. رایترها به وسیله ترو آپ هایشان با هم به رقابت می پرداختند و کسانی که در خطوط مترو بیشترین تگ و تروآپ را می‌زدند شاخص می شدند! بطور سنتی تا امروز تروآپ و تگ دو سلاح مهم در بمبینگ (Bombing) و کل‌کل بین گرافیتی رایترها به شمار می روند و علت آن هم یک چیز است، "سریع انجام شدن" !

Cope 2 : "اگه با يه نويسنده‌ي ديگه کل کل داشته باشي ، تروآپ ها مهماتتن !ميري اونجا و هرچي که کار زدن رو با تروآپ خراب مي‌کني!"

Skuf : "اگه سربه سر من يا يکي از رفقام بذاري، باهات درگير مي‌شم. من مي‌تونم کار يکيو جوري بپوشونم که انگار اصلا اونجا نبوده؛ مثلا الان نمي‌توني بگي کار کودوم بدبختي زير تروآپ منه"

در خلق یک ترو آپ به راحتی می‌توان نوعی همخوانی حروف با یکدیگر را جست و جو کرد. حروف معمولا بطور منظم کنار هم قرار می گیرند و خطوط، با قوس ها و شکستگی های کاملا درست و حساب شده، به شکلی قوی و با اعتماد بنفس به یکدیگر متصل شده اند. شاید خلق یک تروآپ خوب روی دیوار چند دقیقه بیشتر زمان نبرد اما آن چند دقیقه نتیجه‌ی ساعت ها تمرین رایتر داخل بلک بوکِ (دفتر طراحی گرافیتی رایترها) شخصیش بوده است. رایترها گاهی با تبدیل یک یا چند حروف از تروآپ خود به کاراکتر و یا گنجاندن چشم، لب، دست و... در آن، نوعی تصویرسازی که گاها ًنیز با نگاهی طنزآمیز همراه است، خلق می کنند.

ابزار اصلی برای کشیدن تروآپ ها اسپری رنگ است اما بطور محدود از ابزار سم پاش و یا کپسول آتش نشانی نیز در خلق ترو آپ های تک رنگ (فقط خطوط بیرونی کشیده می شود و داخل آن بدون رنگ می ماند) در مقیاس های خیلی بزرگ استفاده می شود.

در اجرای یک تروآپ بسته به خلاقیت و محیط اجرای طرح ، تروآپ میتواند اجراهای متفاوتی داشته باشد. استفاده از هاشور برای پر کردن داخل طرح یا پر کردن بصورن یک دست و کامل،استفاده از بُعد ، سایه زیر فونت(drop shadow) ، خط دور (stroke) ، خطوط نشان دهنده نور و حجم ، خطوط نشان دهنده شُره رنگ و ... از افکت هایی هستند که در اجرای تروآپ معمولا استفاده میشود.

به روش رسم گرافیتی های تک رنگ که فقط خطوط بیرونی آن کشیده می شود، اصطلاحا Hollow"" می‌گویند. این تکنیک از گرافیتی که اکثرا در تروآپ ها دیده می شود، معمولا برای مکان هاییست که رایتر به دلیل خطرهای موجود فرصت بسیار کمی دارد و در نتیجه اثر فقط در چند ثانیه کشیده می شود!

سریع اجرا شدن تروآپ ، عاملی است که حضور گرافیتی نویسی های بزرگتر و رنگین تر را در شهر و دیوار های عمومی ممکن کرد و عموما در مناطق پر رفت و آمد شهر ما بیشتر ترواپ میبینیم نه یک اثر کامل که نیاز به چند ساعت وقت برای اجرا دارد،به همین دلیل شاید چشم عموم مردم بیشتر با تروآپ آشنا است و حتی گرافیتی را با این حروف حبابی به یاد می آورند.

ترو آپ در ایران:

در ایران عموما شروع کار گرافیتی نویسان با تروآپ بوده ، بدون آنکه حتی بدانند کاری که دارند اجرا میکنند گرافیتی نام دارد. جذابیت این حروف و دیده شدن آن ها در رسانه های مختلف از قبیل بازی های ویدیویی یا موزیک ویدیو یا فیلم ها در بک گراند و لوکیشن های آن ها ، و حتی در سطح شهر و محله ، نوجوانان و جوانانی را ترقیب میکند تا اسم خود را در این فرم ترسیم کنند،و این میتواند جرقه ای باشد که آینده این نوجوان را دچار تغییر اساسی کند و او را در مسیری جدید قرار دهد.

تروآپ در ایران نیز بین رایترها به شدت پر طرفدار است. هرچند حضور ترو آپ ها در سطح شهر و در این اواخر کمرنگ‌تر شده اما هنوز ترو آپ، تگ، پیست آپ و استیکر زنی از جمله پرکاربردترین های گرافیتی در سطح شهرهای ایران هستند.

در گرافیتیِ ایران تروآپ ها، هم به صورت حروف فارسی و هم بصورت حروف لاتین دیده می شوند. معمولا رایترهایی که القاب فارسی را برای خود انتخاب کرده‌اند از تروآپ های فارسی و کسانی که لقب انگلیسی دارند طبیعتا تروآپ هایشان نیز با حروف لاتین کشیده می شود. اما برعکس تگ ، اینبار کمیت تروآپ های فارسی بیشتر از لاتین است.

از لحاظ بصری می‌توان گفت فرق چندانی در تروآپ لاتین با فارسی وجود ندارد و هر دو از یک استایل پیروی می کنند؛ اما چیزی که تروآپ فارسی را کمی متفاوت تر می‌کند، به هم پیوسته بودن حروف در برخی کلمات و اسم های فارسی است. حال آن که در کلمات انگلیسی اتصالی بین حروف وجود ندارد. پس می‌توان گفت که خلق ترو آپ فارسی همواره چالش برانگیز تر از نمونه های لاتین آن بوده است.

در سال های اخیر، برخی گرافیتی کاران ایرانی که به خلق تصاویر کارتونی و کاراکتر می پردازند، کاراکترهای مشخصی که به نوعی برگرفته از سبک و استایل خودشان است را به شکل ساده و تک رنگ روی دیوار می کشند و آن را ترو آپ خود می دانند و در بمبینگ های خود استفاده میکنند .

هرچند که در بُعد جهانی واژه تروآپ بیشتر محدود به رایتر هاست و با تکیه بر حروف خلق می شود، اما این تعریف در سالهای اخیر دچار دگرگونی شده و دیگر منحصر به گرافیتی رایتر ها نیست؛ در ایران نیز گرافیتی آرتیست هایی با کاراکترهای منحصر به فردشان چهره متفاوتی از ترو آپ ها را ارائه دادند که دارای ویژگی های مشترک زیادی با ترو آپ نوشتاری است. ویژگی هایی مثل اجرای سریع، تکرار به دفعات زیاد و رنگ محدود در خلق اثر ...

ابعاد ، رنگ آمیزی و فرم ساده و با مزه تروآپ ها قطعا تاثیر گذاری و جذابیتی ویژه در سطح شهر ایجاد میکند چه برای عموم مردم چه در بین گرافیتی کاران، گرافیتی برای شناخته شدن حتما به حضور بیشتر در خیابان ها و فضای عمومی احتیاج دارد و ترو آپ ها میتوانند یک ابزار خوب برای این شناخت و فرهنگ و سازی باشند.

منابع :

از مترو تا همه جا/احمدرضا بیدگلی/2015

مستندgetting up / ترجمه آیپان