مقاله: مختصری بر استنسیل گرافیتی

RUN – هنر خیابانی به نوعی اثر هنری گفت میشود که در مقابل اثار هنری رسمی‌ موزها . کلیساها ، مساجد، گالری ها، سر برورده اند.
هنرمندان خیابانی به صورت پنهانی و خودجوش فعالیت میکنند و اثار خود را با نام مستعار امضا میکنند و در اغلب موارد هویتشان همانند یک راز پوشیده باقی‌ میماند.
استنسیل نیز یکی‌ از زیر مجموعه‌های هنر خیابانی است و به معنی‌ شابلون است که امروز برای تزئین دکور و کاغذ دیواری و یا حتی تبلیغات کسب کار‌های کوچک بر روی دیوار کوچه و خیابان شهر دیده میشوند ولی‌ تفاوت عمده‌ای با استنسیل گرافیتی که زیر شاخهً ای از هنر خیابانی است دارند.
برای درست کردن استنسیل هنرمند با استفاده از عکس یا نقاشی‌ طرح مورد نظر خود را بر روی مقوا . تعلق ، کاغذ و غیره برش میدهد و با قرار دادن شابلون روی دیوار با قلمو و رنگ یا اسپری طرح مورد نظر را روی دیوار پیاده می‌کند.
استنسیل‌ها گاه به صورت تک لایه و گاه به صورت لایه‌های متعدد دیده میشوند که برای ایجاد عمق بصری بیشتر و استفاده از رنگ‌های متنوع از استنسیل‌های چند لایه استفاده میکنند، هنرمندان این سبک به موضوعات سیاسی ، اجتماعی ، به مسائل روز یا فقط به زیبایی اثرشان می پردازند و دور از سیاست و اجتماع از این هنر بهره می برند.

john fekner
اولین استنسیل گرافیتی در دههٔ ۱۹۶۰ در آمریکا آغاز شد‌ و جان فکنر یکی‌ از اولین هنرمندانی بود که هنر خود را به خیابان آورد تا به عموم نشان دهد .
در سال ۱۹۶۸ در شهر نیویورک جمله‌ای را روی پلی‌ برای مسافران با استفاده از استنسیل نوشت که به مدت ۱۱ سال دست نخورده باقی‌ ماند تا خودش ان را پاک کرد.

 

blek le rat
بلک له رت پدر استنسیل گرافیتی جهان است و اولین آرتیستی بود که سال ۱۹۸۱ استنسیل‌هایش روی دیوارهای پاریس دیده شد که از گرافیتی آرتیست‌های نیویورک الهام گرفته بود، او اولین کسی‌ بود که استنسیل هایی در ابعاد واقعی‌ انجام میداد و نماد او موش بود که تنها موجود آزاد در شهر محسوب میشود.

 

 

طی‌ سال ها به دلیل سرعت عمل و قابلیت تکثیر بالا هنرمندان زیادی در همه ‌جای دنیا رفته رفته به این شاخهٔ هنر خیابانی روی آوردند و از طریقه اینترنت و وبسایت‌ها و وبلاگ‌ها به هم مرتبط می‌شدند و از اخبار روزانه و اتفاقات کشورهای دیگر با خبر می‌شدند. اینترنت و شبکه‌های اجتماعی نقش مهمی‌ در بوجود آمدن اثار هنر خیابانی داشته است زیرا آثار هنری هنرمندان خیابانی به سرعت پاک میشوند ولی‌ یک عکس میتواند برای تمام بقاء بشر در اینترنت و شبکه‌های مجازی باقی‌ بماند.

nick walker . banksy
نیک واکر یکی‌ از معروف‌ترین هنرمندان دنیا است که دههٔ ۱۹۸۰ از استنسیل و فیری هند به صورت تلفیقی استفاده میکرده است و کارهای او دارای طنز و معنای سیاسی و اجتماعی را دنبال می‌کند که طرفداران بسیاری دارد، بعد ها نیز بنکسی از او و بلک له رت تاثیر پذیرفت و این سبک را ادامه داد، هم اکنون معروف ترین هنرمند خیابانی بنکسی است.(به ترتیب آثاری از بنکسی و نیک والکر را در پایین می بینید)

 

 

above
اباو یکی‌ از هنرمندان آمریکایی‌ است که دههٔ ۱۹۹۰ آغاز به کار کرده است و بالای ۶۰ کشور دنیا آثاری از خود باقی‌ گذشته است و کارهای او نیز معانی محکم سیاسی را دنبال می‌کند.

 

dot dot dot
دات دات دات یکی‌ از آرتیست‌هایی‌ است که از دههٔ ۱۹۹۰ آغاز به کار کرد و اوایل گرافیتی انجام میداد و از ۲۰۰۷ استنسیل را آغاز کرد و یکی‌ از تاثیر گذارترین ارتیست های کشور نروژ است.

 

C215
سی۲۱۵ یکی‌ از هنرمندان این سبک که ۲۰ سال فعالیت دارد و اهل فرانسه است در اکثر کشورهای دنیا اثر خود را به جا گذشته است ، او از رنگها و لایه‌های بسیاری استفاده می‌کند و موضوعاتی که استفاده می‌کند آدم‌هایی مثل بچه ها یا کهن سالان و بی خانمانان و گدایان هستند که بین مردم زندگی‌ میکنند ولی‌ کسی‌ به آنها توجه نشان نمیدهد.

 

از آرتیست‌های دیگری که می‌توان امروز به عنوانه بهترین‌های استنسیل گرافیتی نام برد:
Snik , finbar Dac ( findac) , zabou , E L K ,
martin whatson , shepard fairey , stinkfish , JPS
… , jef Aerosol , ortica noodles

 

 

استنسیل در کشور ما

آغاز استنسیل در ایران به زمان انقلاب باز میگردد که با مضامین سیاسی و ضدّ دولت روی دیوار‌های شهرنقش بست که همچنان نیز بقایای آن‌ باقی‌ مانده است . این استنسیل‌ها گاه جملاتی مثل الّله اکبر یا مرگ بر شاه بود که با فونتی‌ خوانا انجام میشد و یا تصاویری با کنتارست بالا از امام یا چهره‌های انقلابیون محبوب مردم بود که برخی‌ اوقات این استنسیل‌ها روی تعلق‌های فیلمهای رادیوگرافی بریده میشد. بعضی‌‌ها از خون خود برای دیوار نویسی استفاده میکردند که تاثیر بیشتری به بیننده القأ میکرد. برخی‌ دیوار‌ها ماننده سیاه مشق هایی مهیج سرشار از شعار‌های روی هم نوشته و استنسیل‌ها و تصاویر در کنار هم قرار گرفته بودند.
یکی از اولین کسانی که بعد از انقلاب استنسیل گرافیتی را در ایران اغاز کرد با نام مستعار تنها (الون) اغاز به کار کرد که رفته رفته هنرمندان دیگری به او پیوستند مانند هوداک ، سی کی وان ، مگوی ، سالومه ، اولد نیک ، لیدی گرین .

icy and sot
دو بردار تبریزی که در حال حاضر در نیویرک زندگی‌ میکنند از سال ۲۰۰۶ استنسیل گرافیتی را آغاز کردند و موضوعاتی که کار میکنند حقوق بشر ، عدالت، اجتماع و سیاست است.
اولین نمایشگاه انفردی آنها سال ۲۰۰۸ بود و تا به امروز بیشتر از ۳۰ نمایشگاه گروهی و انفرادی در کشورهای متعدد از جمله: ایران ، آمریکا ، آلمان ، چین ، نروژ به نمایش گذشته اند. این دو برادر از جمله هنرمندان فعالی‌ هستند که زندگی‌ خود را به هنر خود اختصاص داده اند و متاثرترین هنرمندان ایرانی‌ در این زمینه بوده اند که باعث شدند افراد بیشتری به این شاخه قدم بگذارند.

 

ill
هنرمند تبریزیه دیگری که از سال ۲۰۱۲ آغاز به کار کرد که محتوای آثار او شستشوی مغزی بشر ، سانسور، خفقان و سیاست و اجتماع است. سبک کاری او پخت و به راحتی‌ به خاطره استایل خاص کاراکتر‌هایش قابل شناسایی است.

 

MAD
از جمله هنرمندان تبریزی که بعد از آیسی اند سوت استنسیل گرافیتی را آغاز کرد و کارهای او دربارهٔ مسائل اجتماع و سیاست است که مقداری طنز به همراه دارد، هنر او به خودی خود با مخاطب ارتباط برقرار می‌کند و از روح و صداقت برخوردار است.

 

Nafir
نفیر فریادی ‌درون دیوار است و در شهر تهران که قدم بزنید در گوش کنار شهر استنسیل‌ واستیکرهایش دیده میشود، نمادی که نفیر استفاده می‌کند پروانه‌ای است که با طرحی از فرهنگ ایرانی‌ در قالب اسلیمی پر شده است.
موضوعاتی که نفیر به آن‌ می‌پردازد مضامین جدی از درد و تنهایی ، کودکان ، زنان و اجتماع است.

 

Black Hand
دست سیاه در پایتخت فعالیت دارد، او به عنوانه بنکسی ایرانی‌ در شبکه‌های مجازی و مجلات و روزنامها نامبرده شده است به دلیل آنکه دست سیاه علاقهٔ شدیدی به سبک ،سرعت بالا و موضوعات بنکسی دارد.
موضوعاتی که برای کارهایش انتخاب می‌کند مسائل اجتماع ، سیاست ، مسائلی‌ که در خاورمیانه روی میدهد و سکسیسم است. او مخالف و گالری و نمایشگاه ها است و عقیده دارد عموم حق دیدن اثار هنری را دارد.

 

طی‌ سالهای اخیر هنرمندان زیادی وارد این شاخهٔ هنر خیابانی شدند
Frz, , Taha , moorche , RUN , mr. killuminati , Rash , metz , Geo, worm brain
و خیلی‌‌های دیگر امروزه فعالیت دارند.
موضوعات هنرمندان ایرانی معمولان هنجارهای جامعه . مشکلات مردم و سیاست و دنیای پیرامون است چیزی که همه ی مردم باید به ان اگاه باشند .

(از مطالب نسخه الکترونیک مجله گرافیتی ایران)
کپی فقط با ذکر منبع بلامانع می باشد.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *